Derin Ağ, ya da Derin İnternet olarak da adlandırabileceğimiz Deep Web arama motorları tarafından indekslenemeyen verileri barındıran ağ sistemdir. Bu ağa sahip sistemler arama motorları tarafından bulunmak istemez ve herkese açık arama motorları için arama bağlantıları oluşturmazlar. Peki bu gizli ağların amacı ne? Yazımda sizlere, internet denizinin görünmeyen yüzünü, Deep Web’i tanıtmaya çalışacağım.
Her ne kadar derin ağdan bahsedince çoğu internet kullanıcısının aklına Tor ağı gelse de aslında kütüphane arşivleri, şirket bilgilerini içeren siteler, iQuery ile çalışan siteler, kullanıcı adı ve şifre ile girilen şifrelenmiş siteler ve bazı FTP siteleri de Deep Web’e dahildir. Bu internet sitelerinin bazılarının içerik yapısı arama motorları tarafından indekslemeye müsait olmadığından aramalarda bulunamaz. Bunun yanında, güvenlik gerekçesiyle gizli kalması gereken veriler, kullanılan bazı algoritmalarla arama motorlarından gizlenir. Tor ağı ise, Deep Web’in bir alt kademesi diyebileceğimiz Dark Web’in esaslı üyesidir.
Kapalı DNS Yönlendirmesi
Deep Web üyesi sistemlere açık DNS yönlendirmeleri ile değil, kapalı DNS yönlendirmeleri ile girilebilir. Bilindiği gibi, internet servis sağlayıcı, kullanıcıdan gelen adres bilgisini DNS sunucularında çözümleyerek bir IP adresiyle eşleştirip ilgili internet sitesine yönlendirir. Kapalı DNS yönlendirmesinde ise, internet bulutundaki DNS sunucuların değil, özel olarak tasarlanmış tarayıcı veya işletim sistemlerinin adresi çözümlemesi ile şifrelenmiş bir ağa yönlendirmesi ile işlem gerçekleşir. En tanınmış tarayıcı uygulaması olarak Tor Browser’ı; işletim sitemi olarak Tails ve Whonix’i gösterebiliriz. Kali Linux’te yapılacak bazı ayarlarla, bu işletim sitemi de Deep Web için uygun hale getirilebilir.
Peki neden bazı sistemler internetin aydınlatılmış tarafından uzakta kalmak isterler? Bunun birçok nedeni var. Askeri ya da istihbarat amaçlı kurulan ağlar, belirli kişiler hariç ulaşılması istenmeyen şirket ya da kamuya ait bilgileri içeren ağlar (UYAP gibi) ve yasadışı içerik barındırdığı için gözlerden uzak kalmak isteyen kişilerin kurduğu ağlar pek aydınlıktan hoşlanmaz. Algoritmalarını şifreli hale getirerek arama motorlarından kaçınırlar. UYAP ya da istihbarat sistemlerimizin herkese açık olduğunu hayal edin.
Elbette bu tür ağlar için de geliştirilmiş arama seçenekleri mevcut. Ancak bu arama motorları sadece o sistemdeki verileri tarayabilecek şekilde geliştirilmiş ve sadece sistem kullanıcıları için optimize edilmiştir.
Deep Web denildiğinde akla gelen Tor ağından bahsetmiştik. Aslında Tor ağı, Dark Web olarak tanımlanan karanlık ağın giriş kapılarından biridir.
Dark Web (Karanlık Ağ)
Dark Web, yasadışı verileri içeren ağlardır. Kamuya açılması yasak olan devlet sırları, zombi bilgisayarlar, tanınmış kişilerin özel hayatlarına ait bilgiler, suç unsuru video ve resimler, satılması yasak olan uyuşturucu ve benzeri ürünler, tarihi eser kaçakçılığı, silah satışları, kumar ve sayamadığımız çok fazla içeriğin bulunduğu ve otoritelerden gizli bu içeriklerin paylaşılıp satıldığı bir ortam olan karanlık ağ, kesinlikle tecrübesiz kullanıcıların girmesini tasvip etmediğimiz bir alan.
Elbette başka Amerika’nın FBI’ı olmak üzere pek çok otorite bu alanı kontrol etmeye ve buradaki illegal durumları engellemeye çalışıyor. Ancak Deep Web’in derinlerine indikçe pek başarılı olabildiklerini söyleyemeyiz.
Normal paranın geçmediği ülke
Deep Web’i bir ülke olarak düşünürsek, alışık olduğumuz anlamda bir para birimi yok. Sanal para olarak adlandırılan Bitcoin başta üzere farklı ödeme ve takas şekilleri mevcut. Ancak neredeyse %99 oranında sanal ödemelerle alışveriş yapıldığı biliniyor.
Bitcoin’in yanında Ethereum, Litecoin ve Namecoin gibi sanal paralarla alışveriş ve ödeme yapılmasının en büyük nedeni bu sanal paraların kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar ve merkez bankası tarafından kontrol edilememesi.
Bitcoin sahipleri, madencilere (sanal banka görevlileri de diyebiliriz) çok ufak komisyonlar ödeyerek serbestçe uluslararası para transferleri yapabilmektedirler. Sanal finans sisteminin sahip olduğu şifreleme algoritması, tüm işlemlerin gizli yürütülmesini sağlamaktadır.
.com değil .onion
Deep Web’deki internet sitelerinin algoritmalarının farklı olduğunu, bu internet sitelerinin alan adlarının bildiğimiz DNS sunucuları tarafından çözülemediğini söylemiştik. Elbette böyle bir internet sitesinin alan adı “.com” ya da alışageldik uzantılarla bitmez. Örneğin Tor ağındaki internet siteleri “.onion” uzantısıyla bitmektedir. Bildiğimiz “soğan” anlamına gelen onion aynı zamanda Tor’un sembolüdür.
Tor ağına giriş için kullanılan Tor Browser ya da bu ağa girmek için optimize edilen bir tarayıcının adres satırına “.onion” ile biten bir adres yazdığınızda, bu adres Tor sunucularına gider ve kapalı DNS çözümlemesi yapılarak sizi Deep Web’in derin noktalarından birine götürür.
Tor Browser sadece Deep Web’in derin noktalarına ulaşmak için kullanılmaz. Servis sağlayıcıların erişime engelledikleri internet sitelerine erişmek için de Tor Browser sık kullanılan yöntemlerden biridir. VPN sistemleri engellense dahi Tor ağı üzerinden gerekli ayarları yaparak erişim sağlayabilirsiniz. Bu konudaki bir başka yazıma (VPN ve Tor Engeli Nasıl Aşılır?) göz atabilirsiniz.
Deep Web’de arama yapmak
Normal ticari arama motorları derin ağda arama yapamazlar. Bu derin sistemlerin kendilerine özgü farklı arama motorları vardır. Bir kütüphane sistemine ait arama motoru, sahip olduğu yazılı, sesli ve görsel materyallere göre ayarlanmıştır. Ya da askeri amaçlı bir sistemin arama motoru, kişiye ve konuya göre farklı sonuçlar getirecek şekilde tasarlanmıştır.
Tıpkı bunun gibi, Tor ağındaki “.onion” uzantılı internet siteleri için de özelleştirilmiş bazı arama motorları mevcuttur. Bunlar arasında, normal internet sitelerini aramak için ayrı bir ara yüze de sahip Duckduckgo başarılı bir arama motorudur. Normal arama motoru için www.duckduckgo.com adresine gitmeniz gereken bu arama motorunun Tor ağındaki Deep Web adresi http://3g2upl4pq6kufc4m.onion şeklindedir.
Deep/Dark Web’deki arama motorlarıyla nasıl arama yapıldığı ve Deep/Dark Web internet sitelerine nasıl ulaşılabileceği hakkında fazla detaylı bilgi vermek istemiyorum. Yazımın başlarında da izah ettiğim gibi karanlık ağ, kesinlikle tecrübesiz kullanıcıların girmesini tasvip etmediğim bir alan.
Bu yazı teknopusula.com‘da 26 Aralık 2016 tarihinde yayımlanmıştır.